BLOG

ข้อคิด คำคม บทความดี ๆ ที่สร้างกำลังใจและแรงบันดาลใจ จากปลายปากกาของคุณประไพศรี ประเสริฐแก้ว

อาศัยบนที่ดินมา 10 ปีแล้ว อ้างครอบครองปรปักษ์ได้หรือไม่

การครอบครองปรปักษ์ที่ดิน คืออะไร

การครอบครองปรปักษ์ที่ดิน คือการแย่งกรรมสิทธิ์ครอบครองที่ดินที่มีเจ้าของ โดยเปิดเผยว่าตัวเองเป็นเจ้าของได้อาศัยและได้ใช้ประโยชน์ที่ดินนั้นมาเป็นระยะเวลา 10 ปีแล้วสามารถครอบครองกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นตามกฎหมายได้ทันที แต่ต้องเป็นที่ดินที่มีเอกสารโฉนดที่ดิน น.ส4 เท่านั้นถ้าเป็นเอกสารโฉนดอื่นไม่ได้

กรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นจะยังไม่สมบูรณ์ จนกว่าจะไปจดทะเบียนกับเจ้าหน้าที่กรมที่ดินก่อน โดยต้องไปร้องขอต่อศาล เพื่อให้ศาลมีคำสั่งหรือคำพิพากษาแสดงสิทธิ์ในที่ดินว่า คุณเป็นเจ้าของที่ดินตามกฎหมายแล้ว จากนั้นก็ต้องไปดำเนินการติดต่อยังสำนักงานทะเบียนที่ดิน กรมที่ดิน เพื่อจดทะเบียนที่ดินเปลี่ยนแปลงชื่อเจ้าของที่ดินเดิมในโฉนดที่ดินนั้น มาเป็นของเราก่อน เพื่อใช้ยืนยันสิทธิ์การครอบครอง ถ้าเราไม่ไปจดทะเบียนเราจะอ้างสิทธิ์กับเจ้าของเดิมได้เท่านั้น แต่ไม่สามารถอ้างกับผู้อื่นที่มีการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธ์อย่างถูกต้องตามกฎหมายไม่ได้

ญาติ หรือผู้อาศัย บนที่ดินของผู้อื่นมาเป็นระยะเวลา 10 ปีแล้ว สามารถจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ในที่ดินเนื่องจากการครอบครองปรปักษ์ได้หรือไม่

ได้หากอาศัยอยู่อย่างเปิดเผยเจตนาเอาเป็นเจ้าของเอง โดยที่เจ้าของก็รู้ อยู่ติดต่อกัน 10 ปีขึ้นไป แต่ต้องไม่ใช่การเช่า หรือได้รับอนุญาตจองเจ้าของ เพราะไม่มีเจตนาเป็นเจ้าของเอง

ตัวอย่างเช่น

สมมติที่ดินของเราให้ญาติสร้างบ้านอยู่มาเป็นระยะเวลาเท่ากับหรือมากกว่า 10 ปีแล้วต่อมาเราไม่อนุญาตให้อยู่ต่อ ญาติจะมาอ้างว่าได้กรรมสิทธิ์ในที่ดิน โดยการครอบครองปรปักษ์ 10 แล้วไม่ได้ เนื่องจากการครอบครองเป็นการครอบครองโดยอาศัยสิทธิ์ ซึ่งได้รับอนุญาตจากเจ้าของ แต่หากเจ้าของบอกให้รื้อแล้วญาติคุณยังไม่ยอมออกอยู่ต่อไปจนระยะเวลา 10 ปี แบบนี้จึงจะสามารถอ้างครอบครองปรปักษ์ได้ เพราะการอยู่ต่อไปเป็นการอยู่ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของเองโดยมิได้อยู่โดยอาศัยสิทธิอนุญาตจากเจ้าของ

หลักฐานที่จะต้องนำมาแสดงต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เพื่อขอจดทะเบียนประเภทได้มาโดยการ ครอบครองปรปักษ์ ได้แก่

  • คำสั่งหรือคำพิพากษาอันถึงที่สุด ที่แสดงว่าผู้ขอได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครอง
  • บัตรประจำตัว สำเนาทะเบียนบ้าน
  • โฉนดที่ดินฉบับเจ้าของที่ดิน


ค่าใช้จ่ายในการจดทะเบียนประเภทได้มาโดยการครอบครอง

  • ค่าคำขอแปลงละ 5 บาท
  • ค่าธรรมเนียมตามราคาประเมินของทางราชการ ร้อยละ 2


ใครที่มีที่ดินหลายแปลงควรจดจำและหมั่นไปตรวจสอบที่ดินของตรงว่ามีใครมายึด ครอบครองที่ดินของตันเองไปหรือไม่ถ้ามีควรฟ้องขับไล่อย่างปล่อยไว้เป็นเวลา นานเกิน 10 ปี หากเราอนุญาตให้ทำหนังสือ อนุญาติ หรือให้เช่าเป็นเดือนเป็นปีก็ได้เพื่อใช้เป็นหลักฐานกรณี เกิดการฟ้องร้องกันเกิดขึ้น


ขอบคุณข้อมูลจาก สำนักมาตรฐานการทะเบียนที่ดิน กรมที่ดิน

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

อสังหาฯ ให้เช่าทางรอดตลาดเมืองท่องเที่ยว

สมดุลชีวิต

รัฐตั้งเป้ารีดภาษีบ้าน-ที่ดินแนวรถไฟฟ้า 5% ซื้อขายระยะ 2-3 กิโลเมตรโดน